سيد علي اكبر قرشي
147
قاموس قرآن ( فارسي )
ضرر رساندن و بضمّ اوّل بمعنى ضرر است . بنا بر اين ضرّ بضمّ اوّل شامل محنت بدن و مال و غيره است . بعضى از بزرگان در تفسير آيه ى فوق فرموده : ضرّ بضمّ اوّل مخصوص به ضرر بدن است مثل مرض و لاغرى و نحوهما ، و بفتح اوّل اعمّ است . و در ذيل آيه ى 41 از سورهء ص ، ضرّ را شامل مصيبت بدن و كسان دانسته و گويد : اين همان است كه در سورهء انبياء گذشت . نا گفته نماند : اين دو كلام با هم نمىسازند . ديگرى اينكه : ايّوب عليه السّلام هم از جهت بدن محنت داشت و هم از جهت كسان زيرا در بيان قبول دعايش فرموده : محنتى كه داشت بر طرف كرديم و كسانش را به دو داديم و آيات سورهء ص در بارهء محنت بدنىاش روشنتر از اين آيه است سوّم اينكه مراد از * ( « آتَيْناه أَهْلَه » ) * چيست ؟ ظاهر آيه آنست كه خداوند كسانش را بوى داده است ، روايت شده كه خداوند كسان او را زنده كرد و گفتهاند : كسان او متفرّق شده بودند بسوى وى باز گشتند و الله العالم . ولى قرآن در زنده شدن آنها صريح نيست ، در سوره ى « ص » تفصيل قضيّه چنين است * ( « وَاذْكُرْ عَبْدَنا أَيُّوبَ إِذْ نادى رَبَّه أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطانُ بِنُصْبٍ وَعَذابٍ . ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هذا مُغْتَسَلٌ بارِدٌ وَشَرابٌ . وَوَهَبْنا لَه أَهْلَه وَمِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنَّا وَذِكْرى لأُولِي الأَلْبابِ وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثاً فَاضْرِبْ بِه وَلا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْناه صابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّه أَوَّابٌ » ) * ص : 41 - 44 يعنى : ياد كن بندهء ما ايّوب را چون پروردگارش را ندا كرد كه شيطان به من رنج و اذيّت رسانيد ، ( گفتيم ) قدم بزن با پايت و برو ، اين شستشوگاه خنك و آشاميدنى است . كسانش و نظيرشان را به دو داديم ، مرحمتى بود از جانب ما و تذكَّرى خردمندان را ، بدست خويش دستهء تركه ( يا علف خشك ) بر گير و با آن بزن و نقض عهد مكن ما او را صبور يافتيم نيكو بنده اى